Sağlık Turizminde Ajans Seçimi: 12 Soruluk Kontrol Listesi
Sağlık turizminde ajans seçimi, yurt dışından hasta kabul eden bir sağlık tesisinin ya da aracı kuruluşun web sitesini, reklamlarını ve içeriklerini emanet edeceği iş ortağını belirleme sürecidir. Bu alanda yanlış seçim yalnızca bütçe kaybı anlamına gelmez; mevzuata aykırı bir tanıtım, yanlış hedeflenmiş bir kampanya ya da korunmayan hasta verisi, kurumu idari yaptırımlarla ve itibar kaybıyla karşı karşıya bırakabilir.
Bu yazıda önce “ajans” kelimesinin sağlık turizminde neden iki farklı anlama geldiğini açıklıyor, ardından bir ajansla çalışmaya karar vermeden önce sorulması gereken 12 soruyu sıralıyoruz. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki değerlendirme gerektiren konularda kurumunuzun hukuk danışmanının görüşünü almanızı öneririz.
İçindekiler
Sağlık turizminde “ajans” ne anlama gelir?
Günlük dilde “sağlık turizmi ajansı” ifadesi iki farklı iş için kullanılıyor. Birincisi, uluslararası hastanın tedavi organizasyonunu yapan aracı kuruluşlardır. İkincisi ise sağlık tesislerinin ve aracı kuruluşların dijital tanıtımını yapan pazarlama ajanslarıdır. Aramaya başlamadan önce hangisine ihtiyaç duyduğunuzu netleştirmek, size uymayan teklifleri baştan elemenizi sağlar.
26 Nisan 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik, aracı kuruluşu uluslararası sağlık turistine ve yakınlarına danışmanlık yapan; sağlık tesisi organizasyonu, konaklama, ulaşım ve transfer hizmetlerini yürüten, yetki belgeli tüzel kişilerce işletilen kuruluş olarak tanımlar. Aynı yönetmeliğe göre uluslararası sağlık turizminde faaliyet göstermek için yetki belgesi zorunludur. Belgeyi sağlık tesisleri için Sağlık Bakanlığı, aracı kuruluşlar için USHAŞ (Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.) düzenler ve belge devredilemez. Başvuru adımlarını sağlık turizmi yetki belgesi nasıl alınır yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Aracı kuruluş ile dijital pazarlama ajansı arasındaki fark nedir?
İki yapı birbirinin alternatifi değil, çoğu zaman birbirinin tamamlayıcısıdır. Aşağıdaki tablo temel farkları özetliyor:
| Konu | Aracı kuruluş | Dijital pazarlama ajansı |
|---|---|---|
| Temel işi | Hastaya danışmanlık, sağlık tesisi organizasyonu, konaklama, ulaşım ve transfer | Web sitesi, SEO, sosyal medya, içerik ve reklam yönetimi |
| Yetki belgesi | Zorunludur; USHAŞ tarafından düzenlenir | Pazarlama hizmeti verir; hasta organizasyonu da üstleniyorsa belge sorulmalıdır |
| Hastayla ilişkisi | Hastayla doğrudan iletişim kurar ve süreci yönetir | Talebin gelmesini sağlar; talebi genellikle kurumun kendi ekibi karşılar |
| Tanıtım kuralları | Tanıtımını mevzuatın aracı kuruluşlara özgü kurallarına göre yapar | Müşterisinin tabi olduğu tanıtım kurallarına göre çalışmak zorundadır |
Yönetmelik, sağlık tesislerinin aracı kuruluşça yerine getirilmesi gereken faaliyetlerde yetki belgesi olmayan kişi ve kuruluşlardan hizmet alamayacağını da açıkça belirtir. Bu nedenle dijital pazarlamanın yanında hasta danışmanlığı, transfer ya da konaklama organizasyonu da vaat eden bir ajansla görüşüyorsanız, yetki belgesini sormak ilk adım olmalıdır.
Sağlık turizminde ajans seçimi için 12 soru
Aşağıdaki sorular hem sağlık tesisleri hem de aracı kuruluşlar için geçerlidir. Cevapların yazılı olarak, teklif ya da sözleşme ekinde verilmesi ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları azaltır.
1. Hangi işleri yapıyorsunuz, hangilerini yapmıyorsunuz?
Web sitesi, SEO, sosyal medya, içerik, video ve reklam yönetiminden hangilerinin teklife dahil olduğunu netleştirin. “Her şeyi yapıyoruz” cevabı yerine iş kalemleri, teslim edilecek çıktılar ve sorumluluk sınırları yazılı olmalıdır.
2. Hasta organizasyonu da üstleniyor musunuz?
Ajans hasta danışmanlığı, transfer ya da konaklama gibi aracı kuruluş faaliyetlerini de yürüteceğini söylüyorsa yetki belgesini isteyin ve belgedeki unvanın sözleşmedeki unvanla aynı olduğunu kontrol edin. Yalnızca pazarlama hizmeti veren bir ajansın bu işlere girmeyeceğini baştan bilmek, rollerin karışmasını önler.
3. Sağlık tanıtım mevzuatını nasıl takip ediyorsunuz?
Sağlık hizmetlerinin tanıtımı Türkiye’de özel düzenlemelere tabidir. Güncel çerçeve, 12 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik’tir; bu yönetmelik 2023 tarihli önceki düzenlemeyi yürürlükten kaldırmıştır. Yönetmeliğin uluslararası sağlık turizmine ayrılan maddesine göre sponsorlu tanıtımlar, yurt dışına yönelik ayrı bir internet sitesi veya sosyal medya hesabı üzerinden ve Türkçe dışındaki dillerde yapılabilir. Türkiye’de yaşayan kişilere yönelik talep oluşturmak yasaktır; sosyal medyada hedef kitle olarak yurt içi seçilemez ve otomatik hedef kitle tanımlamalarının kapatılması gerekir. Ajansın bu kuralları kampanya kurgusuna nasıl yansıttığını somut olarak sorun.
4. Web sitesinde hangi zorunlu unsurlara dikkat ediyorsunuz?
Uluslararası sağlık turizmi yönetmeliği, sağlık tesisleri ve aracı kuruluşlar için yabancı dil seçeneği bulunan bir internet sitesini zorunlu tutar. Sitedeki kuruluş adı ve unvanların yetki belgesindekilerle uyumlu olması, sağlık tesislerinin akreditasyon belgesini veya sertifikasını sitede yayınlaması gerekir. Tanıtım yönetmeliği ise yetki belgesinin kurumun internet sitesinde veya sosyal medya hesabında yayınlanmasını ve aracı kuruluş sitelerinin alan adında ticari unvanın, işletme adının ya da bunların kısaltmasının yer almasını şart koşar. Ajansın site planında bu unsurların yer alıp almadığını kontrol edin; tasarım tarafındaki diğer ölçütler için sağlık turizmi web tasarım rehberimize göz atabilirsiniz.
5. Hangi dillerde ve hangi pazarlarda içerik üretebiliyorsunuz?
Hedef ülkenin dilinde içerik, yalnızca çeviri değildir. Tedavi adlarının o ülkede nasıl arandığı, hastanın hangi soruları sorduğu ve hangi kanalları kullandığı pazardan pazara değişir. Ajansa içerikleri kimin yazdığını, metinlerin o dili anadili olarak konuşan biri tarafından kontrol edilip edilmediğini ve tıbbi ifadeleri kimin onayladığını sorun.
6. Google ve Meta’nın sağlık reklam politikalarını nasıl uyguluyorsunuz?
Reklam platformları sağlık alanında ayrıca kural koyar. Google’ın sağlık hizmetleri ve ilaçlar politikası bazı ürün ve hizmetlerin reklamını kısıtlar ve bazı kategorilerde ülkeye göre sertifika şartı arar. Meta’nın reklam standartları ise reklamın, izleyicinin sağlık durumu gibi kişisel özelliklerini bildiğini ima etmesine izin vermez; izleyicinin bir sağlık sorunu olduğunu varsayan doğrudan hitaplar bu nedenle reddedilebilir. Ajansın reddedilen reklamları ve hesap kısıtlamalarını nasıl yönettiğini sorun.
7. Hasta verilerini nasıl koruyorsunuz?
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu sağlık verilerini özel nitelikli kişisel veri olarak sayar ve bu verilerin işlenmesini sıkı şartlara bağlar. Web formu, mesajlaşma uygulaması ya da reklam formlarıyla gelen talepler çoğu zaman sağlıkla ilgili bilgi içerir. Bu verilerin nerede saklandığı, kimlerin erişebildiği ve reklam platformlarına herhangi bir sağlık bilgisinin aktarılıp aktarılmadığı baştan konuşulmalıdır.
8. Başarıyı hangi ölçütlerle değerlendiriyorsunuz?
Tıklama ve gösterim sayısı tek başına pek bir şey anlatmaz. Sağlık turizminde asıl önemli olan, hangi ülkeden, hangi kanaldan ve hangi tedavi için nitelikli talep geldiği ve bu taleplerin ne kadarının görüşmeye dönüştüğüdür. Ajansın ölçüm planını ve gelen talepleri kurumun müşteri kayıt sistemiyle nasıl eşleştirdiğini sorun.
9. Raporlama ne sıklıkla ve hangi formatta yapılıyor?
Raporun sıklığı, hangi metrikleri içereceği ve kimlerle paylaşılacağı sözleşmede yazmalıdır. İyi bir rapor yalnızca rakam listesi değildir; o dönemde ne öğrenildiğini ve bir sonraki dönemde neyin değişeceğini de anlatır.
10. Hesaplar ve içerikler kimin adına açılıyor?
Reklam hesapları, analiz araçları, alan adı, web sitesi yönetim paneli ve sosyal medya hesaplarının kurum adına açılması ve ajansa yalnızca yetki verilmesi, iş birliği bittiğinde verilerin ve geçmişin kurumda kalmasını sağlar. Üretilen metin, görsel ve videoların kullanım haklarının kime ait olacağı da sözleşmede yer almalıdır.
11. Hasta hikâyeleri ve görseller nasıl kullanılacak?
Tanıtım yönetmeliğine göre uluslararası sağlık turizmi hizmeti sunan bir sağlık tesisi, yurt dışına yönelik sitesinde veya sosyal medya hesabında hasta hikâyelerine ve yorumlarına ancak hasta mahremiyetine ve hasta haklarına uyulması ve hastanın açık rızasının belgelenmesi şartıyla yer verebilir. Tıbbi müdahale ya da ameliyat sırasındaki hasta görüntüleri ise paylaşılamaz. Ajansın rıza belgelerini ve görsel seçimini nasıl yönettiğini sorun.
12. Sözleşme süresi ve fesih koşulları neler?
Asgari çalışma süresi, fesih bildirimi, iş birliği sona erdiğinde hesapların ve dosyaların nasıl devredileceği ve reklam harcamasının hangi ödeme yöntemiyle yapılacağı baştan netleşmelidir. Bu maddeler, ileride ajans değiştirmek istediğinizde süreci kolaylaştırır.
Hangi cevaplar uyarı işaretidir?
Sağlık turizminde ajans seçimi sürecinde, görüşmeler sırasında aşağıdaki cevaplardan biriyle karşılaşırsanız teklifi yeniden değerlendirmek isteyebilirsiniz:
- Arama sonuçlarında belirli bir sıralama, hasta sayısı ya da sonuç garantisi vermek
- Reklam ve sosyal medya hesaplarını ajans adına açmak ve erişimi paylaşmamak
- Mevzuatla ilgili sorulara “Herkes böyle yapıyor” gibi genel cevaplar vermek
- Raporlarda yalnızca tıklama ve gösterim gibi yüzeysel metrikleri sunmak
- Hasta görselleri ve yorumları için rıza sürecini önemsememek
Sık sorulan sorular
Aracı kuruluş ile dijital pazarlama ajansı aynı şey mi?
Hayır. Aracı kuruluş, uluslararası hastaya danışmanlık yapan ve sağlık tesisi organizasyonu, konaklama, ulaşım ve transfer hizmetlerini yürüten, yetki belgeli bir kuruluştur. Dijital pazarlama ajansı ise sağlık tesislerinin ve aracı kuruluşların web sitesi, reklam, sosyal medya ve içerik işlerini yürütür.
Aracı kuruluşların yetki belgesini kim verir?
26 Nisan 2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik’e göre aracı kuruluşların yetki belgesini USHAŞ, sağlık tesislerinin yetki belgesini Sağlık Bakanlığı düzenler. Yetki belgesi devredilemez.
Sağlık turizmi web sitesinin yabancı dil seçeneği olması zorunlu mu?
Evet. Yönetmelik, sağlık tesisleri ve aracı kuruluşlar için yabancı dil seçeneği bulunan bir internet sitesi oluşturulmasını zorunlu tutar. Sitedeki kuruluş adı ve unvanların da yetki belgesindekilerle uyumlu olması gerekir.
Sağlık turizmi reklamları Türkiye’deki kişilere gösterilebilir mi?
12 Kasım 2025 tarihli Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik’e göre Türkiye’de yaşayan kişiler nezdinde talep oluşturmaya yönelik tanıtım yapılamaz. Sosyal medyada hedef kitle olarak yurt içi seçilemez ve otomatik hedef kitle tanımlamalarının kapatılması gerekir.
Sağlık turizminde ajans seçimi yaparken en önemli kriter nedir?
Tek bir kriter yoktur. Ancak sağlık tanıtım mevzuatını ve reklam platformlarının sağlık politikalarını bilmek, hesapları kurum adına açmak ve başarıyı nitelikli taleple ölçmek, sağlık turizminde bir ajanstan beklenmesi gereken temel özelliklerdir.
Sağlık kuruluşunuz için dijital pazarlama mı planlıyorsunuz? Uluslararası hastaya yönelik web sitesi, SEO, sosyal medya ve reklam yaklaşımımızı sağlık turizmi ajansı sayfamızda inceleyebilir ya da brifinizi paylaşabilirsiniz.
Kaynakça
- Resmî Gazete: Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik (26.04.2025, sayı 32882)
- Resmî Gazete: Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik (12.11.2025, sayı 33075)
- Mevzuat Bilgi Sistemi: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu
- Meta Şeffaflık Merkezi: Privacy Violations and Personal Attributes
- Google Ads Reklam Politikaları Yardım: Sağlık hizmetleri ve ilaçlar