← Tüm yazılar
6 Aralık 2023 İçerik Pazarlaması 12 dk okuma

Kişiselleştirilmiş İçerik Nedir? Pazarlamada Kullanımı

Kişiselleştirilmiş içerik, kullanıcının ilgi alanları, geçmiş davranışları, konumu veya müşteri yolculuğundaki aşaması gibi bilgilere göre uyarlanan içerik ve mesajlardır. YouTube’un ana sayfasında gördüğünüz öneriler, Instagram akışının sıralaması ya da bir e-ticaret sitesinin “size özel” ürün listesi bu yaklaşımın gündelik örnekleridir.

Bu yazıda kişiselleştirmenin nasıl çalıştığını, platformların hangi sinyalleri kullandığını, markaların bu yaklaşımı web sitesi, e-posta ve sosyal medyada nasıl uygulayabileceğini ve veri kullanırken nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz. Kişiye göre uyarlanmış bir içerik stratejisi kurmak isterseniz içerik pazarlama hizmeti sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kişiselleştirilmiş içerik nedir?

Kişiselleştirilmiş içerik, herkese aynı mesajı göstermek yerine kullanıcı hakkında bilinen verilere göre içeriğin konusunu, biçimini, zamanlamasını veya sunulduğu kanalı değiştiren yaklaşımdır. Basit bir örnek e-postada isimle hitap etmektir; gelişmiş örnekler ise davranışa göre anlık olarak değişen ürün önerileri ve sayfa bölümleridir.

Kişiselleştirme ile segmentasyon sıkça karıştırılır. Segmentasyon, kitleyi ortak özelliklere göre gruplara ayırır ve her gruba ayrı mesaj hazırlar. Kişiselleştirme bir adım ileri giderek mesajı bireysel davranışa göre uyarlar. Çoğu marka için sağlıklı başlangıç noktası iyi kurgulanmış segmentlerdir; bireysel düzeyde uyarlama, yeterli veri ve teknik altyapı oluştuğunda devreye alınır.

Platformlar içerikleri nasıl kişiselleştirir?

Büyük platformlar, kullanıcının izleme, beğenme, kaydetme, paylaşma ve takip gibi davranışlarını sinyal olarak kullanır ve her kişiye farklı bir akış sunar. Bu sistemler kullanıcının neyle etkileşime gireceğini tahmin etmeye çalışır. Markalar için çıkarılacak ders açıktır: ilgili ve değerli içerik, algoritmanın da tercih ettiği içeriktir.

Kişiselleştirilmiş içerik ve öneri algoritması

YouTube önerileri neye göre belirler?

YouTube, öneri sisteminin kullanıcının izleme davranışını, beğenilerini, beğenmediklerini, aboneliklerini ve memnuniyet anketleri dahil geri bildirimlerini anlamaya dayandığını; ayrıca kanalın itibarını ve kalitesini de dikkate aldığını açıklar (YouTube – Öneriler nasıl çalışır). Kullanıcılar izleme ve arama geçmişlerini duraklatabilir, düzenleyebilir veya silebilir; bir öneriyi “İlgilenmiyorum” olarak işaretleyerek gelecekteki önerileri etkileyebilir (YouTube Yardım – Önerilerinizi yönetme).

YouTube'da kişiselleştirilmiş içerik önerileri

Instagram akışı nasıl sıralanır?

Instagram, akışın takip edilen hesaplardan, önerilen içeriklerden ve reklamlardan oluştuğunu belirtir. Sıralamada en önemli sinyaller arasında kullanıcının kendi etkinliği, gönderinin kendisi hakkındaki bilgiler, paylaşan kişi hakkındaki bilgiler ve kullanıcının o kişiyle geçmiş etkileşimi yer alır (Instagram – Sıralama nasıl çalışır). Reels tarafında ise bir videonun sonuna kadar izlenme, beğenilme ve yeniden paylaşılma olasılığı öne çıkan tahminlerdir.

Instagram akışında kişiselleştirilmiş içerik

Video tüketimindeki bu dönüşümü ve yapay zekânın rolünü video kültüründeki değişimler yazımızda ayrıca ele aldık.

Kişiselleştirilmiş içerik neden daha fazla tüketilir?

Kişiselleştirilmiş içerik daha fazla tüketilir; çünkü kullanıcının o anki ihtiyacına veya ilgi alanına doğrudan yanıt verir, aramak için harcanan zamanı azaltır ve kişiye “bu benim için hazırlanmış” hissi verir. Alakasız içeriği ayıklamakla uğraşmayan kullanıcı, beğendiği konuda daha uzun kalır ve bir sonraki içeriğe daha kolay geçer.

Kişiselleştirilmiş içerik bu nedenle tüketimi hızlandırır. Akışta sürekli ilgi alanına uygun içerik gören kullanıcı kısa sürede çok sayıda içerik tüketir; bu da markalar için hem fırsat hem de zorluk anlamına gelir. Fırsat, doğru kişiye doğru anda ulaşabilmektir. Zorluk ise dikkatin çok hızlı el değiştirmesidir: ilk saniyelerde değer vaat etmeyen içerik kolayca geçilir. Bu yüzden başlık, açılış cümlesi ve görselin kullanıcının ilgisine ilk bakışta yanıt vermesi gerekir.

Markalar kişiselleştirmeyi hangi kanallarda kullanabilir?

Markalar kişiselleştirmeyi web sitesinde, e-postada, sosyal medyada, reklamlarda ve uygulama içi mesajlarda kullanabilir. Hangi kanalın seçileceği, eldeki veriye ve hedefe bağlıdır. Başlangıç için en kolay kanal genellikle e-postadır; çünkü abonelerin tercihleri ve geçmiş etkileşimleri görece kolay toplanır ve segmentlere ayrılabilir.

  • Web sitesi: Daha önce incelenen kategoriye göre öne çıkan içerikler, geri dönen ziyaretçiye farklı bir karşılama mesajı veya konuma göre değişen iletişim bilgileri.
  • E-posta: İlgi alanına göre ayrılmış bültenler, terk edilen sepet hatırlatmaları ve satın alma sonrası kullanım rehberleri.
  • Sosyal medya: Farklı kitle segmentlerine göre ayrı içerik serileri ve reklam mesajları; kanal yönetimi için sosyal medya hizmetimiz destek sunar.
  • Reklamlar: Siteyi ziyaret etmiş kişilere yeniden pazarlama veya ilgi alanı hedeflemesi; kurgusu için performans pazarlama sayfamızı inceleyebilirsiniz.
  • E-ticaret: Birlikte satın alınan ürünler, son görüntülenenler ve sosyal kanalda başlayan alışveriş akışları; bu konuyu sosyal ticaret yazımızda anlattık.

Kişiselleştirilmiş içerik nasıl hazırlanır?

Kişiselleştirilmiş içerik hazırlamak için önce hedef ve kitle segmentleri belirlenir, ardından hangi verinin hangi amaçla kullanılacağına karar verilir, her segment için içerik varyasyonları üretilir, kurallar veya araçlar yardımıyla doğru kişiye doğru içerik gösterilir ve sonuçlar ölçülür. Az sayıda segmentle başlamak yönetimi kolaylaştırır.

  1. Hedefi netleştirin: Etkileşimi mi, dönüşümü mü, tekrar satın almayı mı artırmak istiyorsunuz?
  2. Segmentleri belirleyin: Yeni ve geri dönen ziyaretçi, ilgilendiği kategori veya müşteri yolculuğundaki aşama gibi anlamlı ayrımlar seçin.
  3. Veriyi planlayın: Yalnızca amaca gerçekten hizmet eden veriyi toplayın ve kullanıcıyı bu konuda açıkça bilgilendirin.
  4. İçerik varyasyonları üretin: Her segmentin sorusuna yanıt veren başlık, görsel ve eylem çağrısı hazırlayın; dönüşüm odaklı sayfalar için etkili landing page yazımıza göz atabilirsiniz.
  5. Test edin ve ölçün: Kişiselleştirilmiş sürümü genel sürümle karşılaştırın; sonuçlara göre segmentleri ve içerikleri güncelleyin.

Kişiselleştirmede hangi hatalardan kaçınılmalı?

En sık yapılan hatalar; yetersiz veya yanlış veriyle kişiselleştirme yapmak, kullanıcıyı rahatsız edecek kadar kişisel detay kullanmak, aynı ürünü tekrar tekrar göstermek, segment sayısını yönetilemeyecek kadar artırmak ve sonuçları ölçmemektir. Kişiselleştirilmiş içerik amacına ulaşmadığında kullanıcı deneyimini iyileştirmek yerine güveni zedeleyebilir.

Özellikle “fazla bilen” mesajlar dikkatle ele alınmalıdır. Kullanıcı, verisinin nasıl kullanıldığını anlamadığında kişiselleştirmeyi yardımcı değil, rahatsız edici bulabilir. Bu nedenle mesajın neden gösterildiğini açıklamak ve kullanıcıya tercihlerini değiştirme imkânı vermek hem güveni hem de uzun vadeli etkileşimi destekler. İçeriklerinizin genel performansını düzenli değerlendirmek için içerik analizi yazımızdaki adımlardan yararlanabilirsiniz.

Kişiselleştirmede veri kullanımıyla ilgili hangi kurallar geçerli?

Kişiselleştirme çoğunlukla kişisel veri işlemeye dayandığı için Türkiye’de 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında değerlendirilir. Veri sorumlusu, veri toplarken kişiyi kimliği, işleme amacı, verinin kimlere aktarılabileceği, toplama yöntemi, hukuki sebebi ve kişinin hakları konusunda aydınlatmakla yükümlüdür. Kişiselleştirilmiş içerik planlanırken bu bilgilendirme baştan tasarlanmalıdır.

Bu aydınlatma yükümlülüğü 6698 sayılı Kanun madde 10’da düzenlenir. Web sitelerinde kullanılan çerezler için Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun Çerez Uygulamaları Hakkında Rehberi yol gösterir.

Hedefli reklamlar için ayrıca Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’ne eklenen 25/A maddesi önemlidir. Resmî Gazete’de yayımlanan değişikliğe göre; tüketicilerin çevrimiçi davranışları, geçmiş tercihleri, konumu veya demografik verileri analiz edilerek belirli kişi ya da gruplara özel reklam sunulması hedefli reklamcılık sayılır. Bu reklamlar, reklamın hangi kriterlerle gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi sunulması koşuluyla yapılabilir. Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda ise kişisel verilere dayalı profilleme ile hedefli reklam yapılamaz. Uygulamanızın bu kurallara uygunluğunu bir hukuk uzmanıyla değerlendirmenizi öneririz.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir.

Kişiselleştirmenin başarısı nasıl ölçülür?

Kişiselleştirmenin başarısı, kişiselleştirilmiş içeriğin herkese gösterilen genel içerikle karşılaştırılmasıyla ölçülür. Tıklama oranı, etkileşim oranı, dönüşüm oranı, sepet değeri ve tekrar ziyaret gibi göstergeler iki sürüm arasında karşılaştırılır. Fark anlamlı değilse, kişiselleştirmenin getirdiği operasyonel karmaşıklık ve veri yükü yeniden gözden geçirilmelidir.

Karşılaştırmayı adil yapmak için aynı dönemde ve benzer kitlelerde test yapmak gerekir. Google, sitelerde test yaparken varyasyon URL’lerinde rel=”canonical” kullanılmasını, yönlendirme gerekiyorsa kalıcı 301 yerine geçici 302 yönlendirmesi tercih edilmesini ve testin yalnızca gerektiği kadar sürdürülmesini önerir (Google Search Central – Web sitesi testi). Kullanıcıya ve arama motoruna farklı içerik göstermek anlamına gelen gizleme (cloaking) ise kesinlikle yapılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Kişiselleştirilmiş içerik nedir?

Kişiselleştirilmiş içerik, kullanıcının ilgi alanları, geçmiş davranışları, konumu veya müşteri yolculuğundaki aşaması gibi verilere göre uyarlanan içerik ve mesajlardır. İsimle hitap eden e-postalardan davranışa göre değişen ürün önerilerine kadar farklı düzeylerde uygulanabilir ve alakayı artırmayı amaçlar.

Kişiselleştirme ile segmentasyon arasındaki fark nedir?

Segmentasyon, kitleyi ortak özelliklere göre gruplara ayırıp her gruba ayrı mesaj hazırlamaktır. Kişiselleştirme ise mesajı bireysel davranışa ve verilere göre uyarlar. Çoğu marka için sağlıklı başlangıç iyi kurgulanmış segmentlerdir; bireysel uyarlama yeterli veri ve altyapı oluştuğunda eklenir.

Küçük işletmeler kişiselleştirme yapabilir mi?

Evet. Küçük işletmeler pahalı araçlara ihtiyaç duymadan basit adımlarla başlayabilir: e-posta listesini ilgi alanına göre ayırmak, geri dönen müşterilere farklı mesaj göndermek veya sosyal medyada farklı kitle segmentleri için ayrı içerik serileri hazırlamak etkili ve yönetilebilir ilk adımlardır.

YouTube ve Instagram içerikleri neye göre öneriyor?

YouTube, izleme davranışını, beğenileri, abonelikleri ve memnuniyet anketleri dahil geri bildirimleri kullandığını açıklar. Instagram ise kullanıcının etkinliğini, gönderi bilgilerini, paylaşan kişiyi ve o kişiyle geçmiş etkileşimi önemli sinyaller arasında sayar. Her iki platform da kullanıcıya önerileri yönetme imkânı sunar.

Kişiselleştirme için hangi veriler kullanılabilir?

Sitede görüntülenen sayfalar, satın alma geçmişi, e-posta etkileşimleri, konum ve kullanıcının kendi belirttiği tercihler sık kullanılan verilerdir. Yalnızca amaca hizmet eden veriler toplanmalı, kullanıcı açıkça bilgilendirilmeli ve geçerli mevzuata uyulmalıdır. Bu bilgi hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Kişiselleştirme SEO’yu etkiler mi?

Doğru uygulandığında olumsuz etkilemez. Önemli olan, arama motoruna ve kullanıcıya farklı içerik gösteren gizlemeden kaçınmak ve sayfanın temel içeriğini herkes için erişilebilir tutmaktır. Test yapılıyorsa Google’ın varyasyon URL’lerinde canonical ve geçici yönlendirme önerilerine uyulmalıdır.

Kitlenize doğru anda doğru mesajı ulaştıran bir içerik stratejisi mi arıyorsunuz? İçerik pazarlama hizmeti sayfamızı inceleyin, Instagram hesabımızdan çalışmalarımızı takip edin veya brifinizi paylaşın.

Kaynakça