PageSpeed Insights Nedir? Sayfa Hızı Nasıl Artırılır?
PageSpeed Insights, Google’ın bir web sayfasının mobil ve masaüstü cihazlardaki kullanıcı deneyimini ölçen ve sayfanın nasıl iyileştirilebileceğine dair öneriler sunan ücretsiz aracıdır. Araç hem gerçek kullanıcılardan toplanan alan verilerini hem de kontrollü koşullarda yapılan laboratuvar testlerini tek raporda gösterir. Doğru okunduğunda, sayfa hızı çalışmalarının nereden başlaması gerektiğini net biçimde ortaya koyar.
Bu yazıda PageSpeed Insights’ın ne olduğunu, raporun bölümlerini, performans puanının nasıl hesaplandığını, Core Web Vitals metriklerini nasıl okuyacağınızı ve sayfa hızını artırmak için hangi adımları atabileceğinizi anlatıyoruz. Hız optimizasyonunu da kapsayan bir SEO hizmeti arıyorsanız yazının sonunda nasıl çalıştığımızı bulabilirsiniz.
İçindekiler
PageSpeed Insights nedir?
PageSpeed Insights (PSI), bir sayfanın mobil ve masaüstü kullanıcı deneyimini raporlayan ve iyileştirme önerileri sunan bir Google aracıdır. Rapor iki tür veri içerir: Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu’ndan (CrUX) gelen gerçek kullanıcı verileri ve Lighthouse ile yapılan laboratuvar testleri. Araç ücretsizdir ve herhangi bir sayfanın adresi girilerek kullanılabilir.
Google’ın PageSpeed Insights hakkında dokümanına göre laboratuvar verileri hata ayıklama için kullanışlıdır ancak gerçek dünyadaki darboğazları yakalayamayabilir; alan verileri ise gerçek kullanıcı deneyimini yansıtır. Bu nedenle iki veri türü birlikte değerlendirilmelidir.
Testi başlatmak için pagespeed.web.dev adresine sayfa URL’sini girmeniz yeterlidir. Rapor, mobil ve masaüstü sonuçlarını ayrı sekmelerde gösterir.
PageSpeed Insights raporu nasıl okunur?
Rapor, üst bölümde gerçek kullanıcı deneyimini, alt bölümde ise laboratuvar tanılamasını gösterir. Üstteki Core Web Vitals değerlendirmesi, sayfanın son 28 günde gerçek kullanıcılar için başarılı olup olmadığını söyler. Alttaki performans puanı ve öneriler ise sorunun kaynağını bulmanıza ve düzeltme listesini oluşturmanıza yardımcı olur.
Raporun bölümleri:
- Gerçek kullanıcı deneyimi (alan verileri): CrUX veri kümesinden gelir ve önceki 28 günlük dönemdeki FCP, LCP, INP ve CLS deneyimlerini, deneysel olarak da TTFB’yi gösterir. Sayfa için yeterli veri yoksa kaynak (alan adı) düzeyindeki veriler gösterilebilir.
- Core Web Vitals değerlendirmesi: LCP, INP ve CLS’nin 75. yüzdelik dilimde “İyi” eşiğini karşılayıp karşılamadığını belirtir.
- Performans puanı (laboratuvar): Lighthouse tarafından simüle edilmiş bir yükleme sonucunda hesaplanır.
- Tanılama ve öneriler: Sayfayı hızlandırmak için yapılabilecek iyileştirmeleri listeler.
Not: Yeni veya az trafik alan sayfalarda alan verisi bulunmayabilir. Bu durumda laboratuvar sonuçları ve kaynak düzeyindeki veriler yol gösterici olur.
Core Web Vitals eşikleri nelerdir?
PageSpeed Insights, kullanıcı deneyimini “İyi”, “İyileştirme Gerekiyor” ve “Yetersiz” olarak üç gruba ayırır. İyi eşikler LCP için 2,5 saniye, INP için 200 milisaniye ve CLS için 0,1’dir. Bu değerler Web Vitals girişimiyle uyumludur ve kullanıcıların büyük çoğunluğunun iyi bir deneyim yaşayıp yaşamadığını anlamak için kullanılır.
Google dokümanındaki eşikler:
| Metrik | İyi | İyileştirme gerekiyor | Yetersiz |
|---|---|---|---|
| FCP (İlk Zengin İçerikli Boyama) | 1,8 saniyeye kadar | 1,8–3 saniye | 3 saniyeden fazla |
| LCP (En Büyük Zengin İçerikli Boyama) | 2,5 saniyeye kadar | 2,5–4 saniye | 4 saniyeden fazla |
| INP (Sonraki Boyamayla Etkileşim) | 200 ms’ye kadar | 200–500 ms | 500 ms’den fazla |
| CLS (Kümülatif Düzen Kayması) | 0,1’e kadar | 0,1–0,25 | 0,25’ten fazla |
| TTFB (deneysel) | 800 ms’ye kadar | 800–1.800 ms | 1.800 ms’den fazla |
Eski rehberlerde sıkça görülen İlk Giriş Gecikmesi (FID) metriği artık kullanılmıyor. web.dev’in duyurusuna göre INP, 12 Mart 2024’te FID’nin yerini alarak kararlı bir Core Web Vitals metriği oldu ve araçtaki değerlendirme de INP’ye göre yapılmaya başlandı.
PageSpeed Insights performans puanı nasıl hesaplanır?
PageSpeed Insights’taki performans puanı, Lighthouse’un laboratuvar ortamında ölçtüğü beş metriğin ağırlıklı ortalamasıyla hesaplanır: İlk Zengin İçerikli Boyama, Hız Endeksi, Largest Contentful Paint, Toplam Engelleme Süresi ve Cumulative Layout Shift. 90 ve üzeri puan iyi, 50–89 arası iyileştirme gerektiren, 50’nin altı ise zayıf kabul edilir.
Chrome for Developers’ın Lighthouse performans puanlaması dokümanına göre Lighthouse 10’daki ağırlıklar şöyledir:
- Toplam Engelleme Süresi (TBT): %30
- Largest Contentful Paint (LCP): %25
- Cumulative Layout Shift (CLS): %25
- İlk Zengin İçerikli Boyama (FCP): %10
- Hız Endeksi: %10
Doküman, ağırlıkların zaman içinde değiştiğini de belirtir. Bu nedenle puanın kendisinden çok, hangi metriğin puanı aşağı çektiğine bakmak daha faydalıdır. Laboratuvar puanı test koşullarına göre bir çalıştırmadan diğerine değişebilir; tek bir ölçüme göre karar vermeyin.
PageSpeed Insights puanı neden önemlidir?
PageSpeed Insights puanı önemlidir çünkü sayfanın teknik performansına dair hızlı bir gösterge sunar ve iyileştirme önceliklerini belirlemeye yardımcı olur. Ancak SEO açısından asıl önemli olan, gerçek kullanıcı verilerindeki Core Web Vitals sonuçlarıdır. Google, Core Web Vitals’ın sıralama sistemlerinin ödüllendirmek istediği hedeflerle uyumlu olduğunu belirtir.
Google’ın Core Web Vitals dokümanı, site sahiplerinin hem Arama’da başarılı olmak hem de iyi bir kullanıcı deneyimi sunmak için bu metriklerde iyi sonuçlar elde etmesini önerir. Laboratuvar puanı 100 olmayan ama gerçek kullanıcı verilerinde tüm eşikleri karşılayan bir sayfa, SEO açısından iyi durumdadır.
Hızın genel SEO etkisini site hızı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
PageSpeed Insights önerilerine göre sayfa hızı nasıl artırılır?
Sayfa hızını artırmak için PageSpeed Insights raporunda önce hangi metriğin sorunlu olduğu belirlenir, ardından o metriğe yönelik öneriler uygulanır. LCP sorunlarında sunucu yanıtı ve ana görsel, INP sorunlarında JavaScript yükü, CLS sorunlarında ise boyutu tanımlanmamış görseller ve reklam alanları genellikle ilk kontrol edilecek noktalardır.
Metriğe göre yaygın çözümler:
- LCP yüksekse: Sunucu yanıt süresini iyileştirin, ana görseli sıkıştırın ve modern biçimde sunun, bu görseli geç yüklemeyin, oluşturmayı engelleyen CSS’i azaltın. Ayrıntılar için web.dev’in LCP’yi optimize etme rehberine bakabilirsiniz.
- INP yüksekse: Uzun süren JavaScript görevlerini bölün, kullanılmayan komut dosyalarını ve ağır üçüncü taraf etiketlerini kaldırın.
- CLS yüksekse: Görsellere, videolara ve reklam alanlarına genişlik ve yükseklik tanımlayın; mevcut içeriğin üstüne sonradan eklenen öğelerden kaçının.
- TTFB yüksekse: Sunucu kaynaklarını, veritabanı sorgularını ve önbellekleme ayarlarını gözden geçirin; CDN kullanımını değerlendirin. Ayrıntılar için CDN nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Her iyileştirmeden sonra testi tekrarlayın ve değişikliğin etkisini kaydedin.
PageSpeed Insights ile Lighthouse arasındaki fark nedir?
PageSpeed Insights, laboratuvar testleri için arka planda Lighthouse’u kullanır ve bunu gerçek kullanıcı verileriyle birleştirir. Lighthouse ise yalnızca laboratuvar testi yapan, Chrome Geliştirici Araçları içinden veya komut satırından çalıştırılabilen bir araçtır ve performansın yanında erişilebilirlik, en iyi uygulamalar ve SEO denetimleri de sunar.
Hangi aracı ne zaman kullanmalı?
- Canlı bir sayfanın genel durumunu görmek için: PageSpeed Insights
- Geliştirme sırasında, henüz yayında olmayan sayfaları test etmek için: Lighthouse
- Sitenin genelindeki sorunlu sayfa gruplarını izlemek için: Search Console Core Web Vitals raporu
Lighthouse’un ayrıntılı kullanımını Google Lighthouse yazımızda anlattık.
Sayfa hızı çalışmasında sık yapılan hatalar nelerdir?
Sayfa hızı çalışmasında en sık yapılan hatalar; yalnızca ana sayfayı test etmek, laboratuvar puanını tek başarı ölçütü saymak, masaüstü sonuçlarına odaklanıp mobili ihmal etmek, işlevselliği bozan agresif optimizasyonlar yapmak ve değişiklikleri ölçmeden üst üste uygulamaktır. Bu hatalar hem zaman kaybına hem de yanlış sonuçlara yol açar.
Kaçınılması gereken diğer durumlar:
- Tek sayfa şablonu: Blog yazısı, ürün sayfası ve kategori sayfası farklı şablonlar kullanır; her şablondan en az bir sayfayı test edin.
- Önbellekli sonuçlara güvenmek: Oturum açmışken veya önbellek eklentisinin yönetici görünümünde yapılan testler gerçek kullanıcı deneyimini yansıtmayabilir.
- Tüm komut dosyalarını ertelemek: Analiz veya onay yönetimi gibi kritik kodların yanlış ertelenmesi, ölçüm verilerinin eksik toplanmasına ve bu araçların beklendiği gibi çalışmamasına yol açabilir.
- Görsel kalitesini aşırı düşürmek: Sıkıştırma dengeli yapılmalı; bulanık ürün görselleri dönüşümü olumsuz etkileyebilir.
En sağlıklı yöntem, her değişiklikten önce ve sonra ölçüm yapmak, sonuçları bir tabloda kaydetmek ve Search Console’daki Core Web Vitals raporunda gerçek kullanıcı verilerinin nasıl değiştiğini birkaç hafta boyunca izlemektir.
Sık sorulan sorular
PageSpeed Insights puanı her testte neden farklı çıkıyor?
Laboratuvar puanı, test sırasında ağ koşulları, sunucu yükü ve üçüncü taraf komut dosyalarının davranışı gibi değişkenlerden etkilenir. Bu nedenle ardışık testlerde farklı sonuçlar görülebilir. Birkaç test yapıp genel eğilime bakmak ve alan verilerini esas almak daha doğrudur.
Mobil puanım neden masaüstünden düşük?
Mobil test, daha yavaş bir cihaz ve ağ bağlantısını simüle eder. Bu nedenle aynı sayfa mobilde daha düşük puan alabilir. Google ağırlıklı olarak mobil sürümü dizine eklediği için mobil sonuçlara öncelik vermek gerekir.
Gerçek kullanıcı verisi neden görünmüyor?
Alan verileri Chrome Kullanıcı Deneyimi Raporu’ndan gelir ve bir sayfa için yeterli sayıda gerçek kullanıcı deneyimi toplanmış olması gerekir. Yeni veya az ziyaret alan sayfalarda bu veri bulunmayabilir; bu durumda kaynak düzeyinde veri veya yalnızca laboratuvar sonuçları gösterilir.
PageSpeed Insights puanı 100 olmadan iyi sıralama alınabilir mi?
Evet. Laboratuvar puanı doğrudan bir sıralama faktörü değildir. SEO açısından önemli olan gerçek kullanıcı verilerinde Core Web Vitals eşiklerinin karşılanmasıdır. Ayrıca Google, sayfa deneyimi yetersiz olsa bile en alakalı içeriği göstermeye çalıştığını belirtir.
Hız iyileştirmeleri raporda ne zaman görünür?
Laboratuvar sonuçları değişiklikten hemen sonra güncellenir. Alan verileri ise önceki 28 günlük döneme dayandığı için iyileşmenin tam olarak yansıması birkaç hafta sürebilir. Search Console’daki Core Web Vitals raporu da benzer biçimde zamanla güncellenir.
Tüm önerileri uygulamak zorunda mıyım?
Hayır. Öneriler tahmini etkilerine göre sıralanır ve her biri aynı önemde değildir. Önce Core Web Vitals’ı en çok etkileyen ve uygulaması kolay olan önerilerden başlayın. İşlevselliği bozacak veya büyük geliştirme maliyeti gerektiren önerileri etkisine göre değerlendirin.
Sayfalarınızı birlikte hızlandıralım. Duende Dijital, PSI ve Core Web Vitals verilerine dayalı teknik optimizasyonu kapsayan bir SEO hizmeti sunar. Performans odaklı yeni bir site için web tasarım hizmeti sayfamıza da göz atın. Projenizi konuşmak için brifinizi paylaşın.
Kaynakça
- Google for Developers: PageSpeed Insights hakkında
- Chrome for Developers: Lighthouse performans puanlaması
- web.dev: INP, Core Web Vitals metriği oldu
- web.dev: LCP’yi optimize etme
- Google Arama Merkezi: Core Web Vitals’ı ve Google arama sonuçlarını anlama
