Google Akademik Nedir? Etkili Kullanım İçin 6 İpucu

Google Akademik (Google Scholar), makaleler, tezler, kitaplar, özetler ve mahkeme kararları gibi akademik kaynakları tek bir yerden aramayı sağlayan ücretsiz bir arama aracıdır. Bir konu hakkında yazı hazırlarken arama motorunda karşınıza çıkan ilk siteye güvenmek yerine hakemli çalışmalara ve uzman kaynaklara ulaşmak, içeriğinizi hem daha doğru hem de daha güvenilir kılar.

Bu yazıda Google Akademik’in ne olduğunu, nasıl çalıştığını, arama sonuçlarının nasıl sıralandığını, kütüphane ve atıf gibi özelliklerini ve içerik üreticileri için etkili kullanım ipuçlarını adım adım anlatıyoruz.

Google Akademik nedir?

Google Akademik, akademik literatürü geniş kapsamlı biçimde aramayı kolaylaştıran bir Google hizmetidir. Tek bir yerden pek çok disiplinde; akademik yayıncılar, meslek kuruluşları, çevrim içi arşivler, üniversiteler ve diğer web siteleri tarafından yayımlanan makaleler, tezler, kitaplar, özetler ve mahkeme kararları taranabilir. Böylece araştırmacılar ilgili çalışmalara hızlıca ulaşabilir.

Hizmetin resmî tanıtım sayfası, amacını akademik araştırma dünyasındaki ilgili çalışmaları bulmaya yardımcı olmak olarak açıklar. Sayfaya göre kullanıcılar ilgili çalışmaları, atıfları, yazarları ve yayınları keşfedebilir, belgenin tam metnine kütüphaneleri ya da web üzerinden ulaşabilir, bir alandaki yeni gelişmeleri takip edebilir ve kendi yayınlarına kimin atıf yaptığını görebilir (Google Akademik – Hakkında).

Google Akademik nasıl çalışır?

Bu arama aracı, akademik belgeleri araştırmacıların değerlendirdiği biçime yakın şekilde sıralamayı hedefler. Sıralamada belgenin tam metni, yayımlandığı yer, yazarı ve diğer akademik çalışmalarda ne sıklıkla ve ne kadar yakın zamanda atıf aldığı dikkate alınır. Bu nedenle çok atıf alan temel çalışmalar genellikle üst sıralarda görünür.

Aynı kaynak, sistemin belgeleri tam metinlerini, yayımlandıkları yeri, yazarlarını ve diğer akademik literatürde ne sıklıkla ve ne kadar yakın zamanda atıf aldıklarını tartarak sıraladığını belirtir (Google Akademik – Hakkında). Bu yaklaşım, klasik web aramasından farklı olarak akademik etkiyi ön plana çıkarır.

Google’ın sunduğu diğer araçlara genel bir bakış için Google’ın sunduğu hizmetler yazımızı inceleyebilirsiniz.

Google Akademik nasıl kullanılır?

Aracı kullanmak için scholar.google.com adresine girip aramak istediğiniz konuyu, yazar adını ya da makale başlığını yazmanız yeterlidir. Sonuçlar listesinde her çalışmanın başlığı, yazarları, yayın yeri, kısa özeti, atıf sayısı ve varsa erişim bağlantıları görünür. Sol menüdeki filtrelerle sonuçları tarihe göre daraltabilir ya da en yeni çalışmaları öne çıkarabilirsiniz.

Temel kullanım adımları şöyledir:

1. Arama yapın: Konu, anahtar kavram, yazar adı ya da başlıkla arama kutusunu kullanın.
2. Sonuçları filtreleyin: “Şu yıldan beri” seçeneğiyle yakın tarihli çalışmaları görüntüleyin.
3. Erişim bağlantısını kontrol edin: Sonucun sağındaki “PDF” ya da “HTML” bağlantısıyla tam metne ulaşmayı deneyin.
4. Tüm sürümlere bakın: Tam metin kapalıysa “Tüm sürümler” bağlantısıyla alternatif kaynakları inceleyin.
5. İlgili çalışmaları keşfedin: “Alıntılayanlar” ve “İlgili makaleler” bağlantılarıyla konuyu derinleştirin.

Google Akademik’te gelişmiş arama nasıl yapılır?

Gelişmiş arama; yazar, başlık ve yayın alanlarında arama yapmayı ve sonuçları tarih aralığına göre sınırlamayı sağlar. Gelişmiş arama penceresi yan menüde yer alır. Ayrıca belirli bir yazarın çalışmalarını bulmak için “author:” operatörünü, belirli bir makaleyi bulmak için başlığı tırnak içinde yazmayı kullanabilirsiniz.

Resmî yardım sayfasına göre yazara göre arama için author:”d knuth” gibi “author:” operatörü kullanılabilir, başlığa göre arama için ise makalenin başlığı tırnak içine alınır. Gelişmiş arama penceresi yan menüde bulunur ve yazar, başlık ve yayın alanlarında arama yapmayı ve sonuçları tarihe göre sınırlamayı sağlar (Google Akademik – Arama Yardımı).

Aynı yardım sayfası, sonuçların normalde tarihe göre değil alaka düzeyine göre sıralandığını; yeni makaleleri bulmak için “Şu yıldan beri” ya da “Tarihe göre sırala” seçeneklerinin ve zarf simgesiyle kurulan e-posta uyarılarının kullanılabileceğini belirtir.

Google Akademik’te tam metne nasıl ulaşılır?

Platformdaki çoğu makalenin özeti ücretsiz görüntülenebilir, ancak tam metni okumak bazen abonelik gerektirir. Tam metne ulaşmak için sonucun sağındaki “PDF” ya da “HTML” bağlantısını, varsa üniversite kütüphanesi bağlantısını veya “Tüm sürümler” seçeneğini kullanabilirsiniz. Açık erişimli sürümler, ön baskılar ve kurumsal arşivler de bu bağlantılar arasında yer alabilir.

Yardım sayfası, özetlerin çoğu makale için ücretsiz olduğunu, tam makaleyi okumanın ise abonelik gerektirebileceğini belirtir ve kütüphane bağlantısına, “PDF” bağlantısına ya da “Tüm sürümler” seçeneğine tıklamayı önerir (Google Akademik – Arama Yardımı). Üniversiteye bağlıysanız kampüs ağı üzerinden kütüphane aboneliklerinize erişebilirsiniz.

Türkiye’de yayımlanan akademik dergilere ulaşmak için DergiPark da sık kullanılan bir kaynaktır; DergiPark’taki birçok makale Scholar aramalarında da görünür.

Google Akademik kütüphanesi ve atıf özellikleri nelerdir?

Scholar kütüphanesi, beğendiğiniz makaleleri doğrudan arama sayfasından kaydetmenizi, etiketlerle düzenlemenizi ve daha sonra kolayca bulmanızı sağlar. Atıf özelliği ise çalışmaları farklı kaynakça biçimlerinde hazırlanmış olarak sunar ve BibTeX, EndNote, RefMan ve RefWorks gibi biçimlerde dışa aktarmayı destekler. Bu özellikler kaynakça hazırlığını oldukça hızlandırır.

Yardım sayfasına göre bir makaleyi kütüphanenize eklemek için arama sonucunun altındaki “Kaydet” düğmesine tıklamanız, kütüphanenizi görüntülemek için ise sayfanın üstündeki ya da yan menüdeki “Kütüphanem” bağlantısını kullanmanız yeterlidir. Kütüphanenizdeki makaleleri “yapay zekâ” gibi etiketlerle kategorilere ayırabilirsiniz (Google Akademik – Arama Yardımı).

Google Akademik Metrikler ve profiller ne işe yarar?

Scholar Metrikler, akademik yayınların son dönemdeki makalelerinin görünürlüğünü ve etkisini hızlıca değerlendirmeyi sağlar. Yayınlar h5-indeksi ve h5-medyanı gibi ölçütlere göre sıralanır. Scholar Profilleri ise yazarların yayınlarını sergilemesine, atıfları takip etmesine ve atıf metriklerini görmesine olanak tanır. Bu araçlar hem araştırmacılar hem de kaynak seçen içerik üreticileri için yararlıdır.

Metrikler sayfasına göre bir yayının h-indeksi, o yayındaki en az h makalenin her birinin en az h kez atıf aldığı en büyük h sayısıdır; örneğin sırasıyla 17, 9, 6, 3 ve 2 atıf almış beş makaleye sahip bir yayının h-indeksi 3’tür (Google Akademik – Metrikler). Profiller sayfası ise yazarların makalelerine kimin atıf yaptığını görebildiğini, atıfları zaman içinde grafiğe dökebildiğini ve profillerini herkese açık yapabildiğini açıklar (Google Akademik – Profiller).

Google Akademik etkili kullanım için 6 ipucu nedir?

Bu aracı etkili kullanmak için doğru terimlerle aramak, tarih filtresini kullanmak, atıf zincirini takip etmek, yazar ve başlık operatörlerinden yararlanmak, kaynağın yayın yerini değerlendirmek ve kütüphane ile uyarıları düzenli kullanmak gerekir. Bu altı ipucu, hem zamandan tasarruf etmenizi hem de içeriğiniz için daha güvenilir kaynaklar seçmenizi sağlar.

1. Doğru terimleri öğrenin: Konuya yeniyseniz önce genel kaynaklardan alanın terminolojisini öğrenin, ardından bu terimlerle arama yapın.
2. Tarih filtresini kullanın: Güncel bilgiler için “Şu yıldan beri” seçeneğiyle yakın tarihli çalışmaları öne çıkarın.
3. Atıf zincirini takip edin: Temel bir çalışmanın “Alıntılayanlar” bağlantısıyla daha yeni ve daha özel çalışmalara ulaşın; kaynakçasıyla ise daha genel eserleri bulun.
4. Operatörleri kullanın: author: operatörü ve tırnak içinde başlık aramasıyla doğrudan hedefe gidin.
5. Yayın yerini değerlendirin: Hakemli dergilerde yayımlanmış ve atıf almış çalışmaları önceliklendirin; ön baskıları dikkatle kullanın.
6. Kütüphane ve uyarıları kullanın: Önemli makaleleri kaydedin, etiketleyin ve konunuzla ilgili yeni yayınlar için e-posta uyarısı kurun.

Google Akademik ile hangi kaynak türlerine ulaşılır?

Bu platformda hakemli dergi makaleleri, yüksek lisans ve doktora tezleri, kitaplar ve kitap bölümleri, konferans bildirileri, ön baskılar, özetler ve bazı ülkeler için mahkeme kararları gibi farklı kaynak türlerine ulaşılabilir. Her tür farklı bir güvenilirlik düzeyi taşır. Hakemli makaleler genellikle en sağlam kaynaklar arasında sayılırken ön baskılar henüz bağımsız değerlendirmeden geçmemiş olabilir.

İçerik üreticileri için pratik bir kural şudur: Bir rakamı ya da iddiayı aktarırken mümkünse hakemli bir makaleye, sistematik derlemeye veya resmî bir kuruma dayanın; ön baskı ya da tek bir küçük çalışmaya dayanıyorsanız bunu metinde açıkça belirtin.

Google Akademik içerik pazarlamasında neden önemlidir?

Akademik arama, içerik pazarlamasında iddiaları güvenilir kaynaklarla desteklemek, konuya derinlik katmak ve okurun güvenini kazanmak için önemlidir. Akademik bir çalışmaya dayanan bilgi, tekrar eden blog yazılarından daha sağlam bir temel sunar. Ancak kaynak göstermek tek başına sıralama avantajı sağlamaz; asıl değer, okura doğru ve faydalı bilgi sunmaktır.

Google’ın arama merkezi belgeleri, otomatik sistemlerin alakalı içerikler arasında en faydalı görünenlere öncelik vermeyi amaçladığını ve bunun için deneyim, uzmanlık, yetkinlik ve güvenilirlik (E-E-A-T) gösteren içerikleri belirlemeye yardımcı olan faktörleri kullandığını belirtir (Google Arama Merkezi – Faydalı içerik oluşturma). Güvenilir kaynak kullanımı bu çerçevede güvenilirliği destekleyen unsurlardan biridir.

İçerik stratejisinin temellerini içerik pazarlama stratejileri yazımızda, Google’ın algoritma değişikliklerini ise Google güncellemeleri yazımızda ele aldık.

Google Akademik kullanırken nelere dikkat edilmeli?

Scholar kullanırken her sonucun hakemli ve güvenilir olmadığını, bazı çalışmaların eski ya da tartışmalı olabileceğini ve atıf sayısının tek başına kalite göstergesi olmadığını unutmamak gerekir. Kaynağı kullanmadan önce yayın yerini, yazarları, yayın tarihini ve yöntemini kontrol etmek, mümkünse birden fazla çalışmayla doğrulamak en sağlıklı yaklaşımdır.

Ayrıca akademik bir bulguyu içeriğe aktarırken çalışmanın söylediğinden daha kesin ya da daha genel bir ifade kullanmaktan kaçınılmalıdır. Bir araştırmanın belirli bir örneklemde bulduğu sonucu herkes için geçerli bir gerçekmiş gibi sunmak okuru yanıltabilir. Kaynaklara dayalı, doğru ve okura değer katan içerikler için Duende Dijital ekibiyle çalışabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kaynakça

• Google Akademik – Hakkında
• Google Akademik – Arama Yardımı
• Google Akademik – Metrikler
• Google Akademik – Profiller
• Google Arama Merkezi – Kullanıcı odaklı, faydalı ve güvenilir içerikler oluşturma